Ἁνώνυμος Ἁγιορείτης | Ἁγιορεῖτες Πατέρες | Νηπτική Θεωρία
ΒΙΒΛΙΟΝ ΚΑΛΟΥΜΕΝΟΝ
ΝΗΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ
ΠΕΡΙΕΧΟΥΣΑ
Λόγους εἴκοσιν Ἀνωνύμου τινὸς ἁγιορείτου, Ἀπελπισμένου ἐπικληθέντος, ἐν οἷς περιγράφει ἀκριβῶς, ἀφ’ ὧν διὰ τῆς πείρας ἔμαθε καὶ ἔπαθε, τὸν τρόπον τῆς ἐνάρξεως καὶ ὁδηγίαν τῆς προοδεύσεως καὶ ἀπλανῆ τελείωσιν τῆς ἀτελοῦς νοερᾶς ἐργασίας, τῆς, παρὰ τῶν Θεσπεσίων Ὁσίων Πατέρων ἄνωθεν παραδεδομένης, καλουμένης
Νοερᾶς προσευχῆς
Ἵνα ἐκ προχείρου ἔχωσιν οἱ ποθοῦντες εἰσελθεῖν εἰς τὸν ἱερὸν ἀγῶνα ταύτης τῆς συντόμως (δι’ ἀγώνων) εἰσαγούσης ἐν τῇ ἐπουρανίῳ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ Βασιλεία.
Ἐν ἔτει Σωτηρίῳ ᾳωνα΄ (1851)
Ἐν τῷ Ἁγιονύμῳ Ὄρει τοῦ Ἄθω
Πίναξ Περιεχομένων
Λόγος Α΄
Περὶ τῆς νοερᾶς καὶ καρδιακῆς προσευχῆς καὶ περὶ τοῦ πῶς αὐτὴ ἡ νοερὰ καὶ καρδιακὴ προσευχὴ ἐξολοθρεύει τελείως τοὺς δαίμονες καὶ τοὺς φλογίζει.
Λόγος Β΄
Περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ βροῦμε κάποιον ἀληθινὸ ἐργάτη τῆς νοερᾶς προσευχῆς, ἀπὸ τὸν ὁποῖον νὰ μάθουμε τοὺς τρόπους καὶ τὰ σημεῖα της, καὶ ὅτι ὅποιος τὴν ἔχει μέσα του πάντοτε καὶ τὴν μελετᾶ ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς μὲ πολλὴ εὐλάβεια καὶ προσοχή, ἀντιλαμβάνεται ἀπὸ κάποια πνευματικὰ σημεῖα ὅτι ἑνώνεται ἀοράτως ἡ ψυχή του μὲ τὸν μελετώμενο Ἰησοῦ. Ἐπίσης καὶ ποιὸς εἶναι ὁ καρπὸς αὐτῆς τῆς νοερᾶς προσευχῆς.
Λόγος Γ΄
Περὶ τοῦ πῶς μπορεῖ κάποιος νὰ φθάσει στὴν ἀκρότατη καὶ τελειότατη μέθοδο τῆς νοερᾶς προσευχῆς καὶ πῶς μπορεῖ νὰ ἐξορίσει καὶ νὰ διώξει ἀπὸ τὸν ἑαυτό του τοὺς δαίμονες τῆς δειλίας, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐκφοβίζουν τὴν νύκτα, ὅταν θελήσει νὰ προσευχηθεῖ ἢ ὅταν θελήσει νὰ πάει μόνος τὰ μεσάνυκτα σὲ κάποια σπηλιὰ ἢ σὲ κάποια ἐρημιὰ γιὰ νὰ προσευχηθεῖ μὲ ἡσυχία.
Λόγος Δ΄
Περὶ τοῦ ὅτι ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ ἀξιωθεῖ τὸ χάρισμα τῆς νοερᾶς προσευχῆς, πρέπει νὰ τὸ ζητάει ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ θερμότητα καρδιᾶς, μεταχειριζόμενος ὑψηλό, καθαρό, ἄμεμπτο καὶ κοπιαστικὸ τρόπο ζωῆς· ἀκόμη, ἐὰν δὲν τὸ ἀξιωθεῖ γρήγορα, νὰ ἐπιμένει πολὺ ἱκετεύοντας τὸν Θεό, ἕως ὅτου τὸ ἀπολαύσει ἄνωθεν «ἐκ τοῦ Πατρὸς τῶν φώτων», διότι πολλὲς φορὲς ὁ Θεὸς δὲν δίνει ἀμέσως ἐκεῖνο ποὺ τοῦ ζητάει κάποιος, γιὰ νὰ φανερωθεῖ ἡ ὑπομονή του ὣς τὸ τέλος, γενόμενος θερμότερος ἀπὸ πρίν.
Λόγος Ε΄
Περὶ τοῦ ὅτι ἡ ἀκραία καὶ ἐκτεταμένη βία τῆς καρδιακῆς εὐχῆς γεννᾶ μὲν δριμὺ πόνο στὸν ἄνθρωπο, ὅμως ἀπὸ τὸν πόνο γεννιοῦνται τὰ ἀσταμάτητα δάκρυα καὶ ἀπ᾿ αὐτὰ προέρχεται ἡ θυμηδία καὶ ἡ παρηγορία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὴν ψυχή. Ἀκόμη, πῶς κάποιος φτύνει αἷμα, ἕως ὅτου ἐξορίσει ἀπὸ τὴν καρδιά του τὸν σατανᾶ μὲ ὅλα τὰ στρατεύματά του.
Λόγος ΣΤ΄
Περὶ τοῦ ὅτι σ᾿ ἐκεῖνον ποὺ προσεύχεται νοερῶς ἀπὸ τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς του μέχρι πόνου, ὁ πόνος προξενεῖ τὴν αἴσθηση καὶ τὴν γεύση τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς γλυκύτητος τοῦ Κυρίου, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται στὸν ἐσωτερικὸ ἄνθρωπο συγχρόνως μὲ τὴν συνεχῆ κατάνυξη ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπὸ τὰ ρητὰ τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ κάθε πνευματικὸ λόγο.
Λόγος Ζ΄
Περὶ τοῦ πότε ἐπισκέπτεται ἡ Θεία Χάρις ἐκεῖνον ποὺ προσεύχεται στὸν Θεὸ ἀπὸ τὴν καρδιά του καὶ ποιὰ εἶναι τὰ πνευματικὰ σημεῖα αὐτῆς τῆς θείας ἐπισκέψεως.
Λόγος Η΄
Περὶ τοῦ ὅτι ἐκεῖνος ποὺ προσεύχεται νοερῶς καὶ νηστεύει πάντοτε ἀπὸ τὰ ἡδονικὰ φαγητά, ὅταν εἶναι νηστικός, γλυκαίνει μερικὲς φορὲς τὸ στόμα του ἀπὸ τὴν εὐχή, σὰν νὰ τρώγει ζάχαρη ἢ γλυκύτατο μέλι, καθὼς λέγει καὶ ὁ προφητάνακτας· «Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγιά σου, ὑπὲρ μέλι τῷ στόματί μου» (Ψλμ. ριη΄ 103).
Λόγος Θ΄
Περὶ τῆς τελείας ἀτονίας τῆς ἐξωτερικῆς καὶ ἐσωτερικῆς καταστάσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν ἄκρα βία τῆς καρδιακῆς προσευχῆς καὶ τῆς παντοτινῆς νηστείας, καὶ ὅτι ἡ ἀτονία αὐτὴ προξενεῖ στὴν ψυχὴ καὶ στὴν καρδιὰ τὴν γλυκύτητα καὶ τὴν παρηγορία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Λόγος Ι΄
Περὶ τῆς νοερᾶς, καρδιακῆς καὶ νηπτικῆς προσευχῆς.
Λόγος ΙΑ΄
Περί του πως η ακάθαρτη και υπερήφανη καρδιά, που είναι καταγώγιο του διαβόλου και των πονηρών λογισμών, γίνεται με την συντετριμμένη ευχή κα θαρή, ταπεινή, κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος και πηγή αγαθών λογισμών.
Λόγος ΙΒ΄
Περί του ότι εκείνον τον άνθρωπο, του οποίου η καρδιά μελετάει αδιαλείπτως την ευχή, τον ευλαβούνται οι θεϊκοί άγγελοι και τον φυλάττουν άτρωτο από κάθε αμαρτία, διότι αγαπήθηκε από τον Θεό καθώς και αυτός αγάπησε τον Θεό με όλη του την καρδιά.
Λόγος ΙΓ΄
Περί του ότι αν ο αγωνιστής Μοναχός προσευχηθεί νοερώς με συντετριμμένη καρδιά στον Χριστό, σε καιρό θλίψης και πειρασμού αποκαλύπτεται σ’ αυτόν κάποια θεϊκή οπτασία, η οποία όχι μόνον τον παρηγορεί πνευματικώς στην θλίψη του και του δίνει αγαθές ελπίδες για τα μέλλοντα αγαθά, αλλά ακόμη τον κάνει και πολύ περισσότερο θερμό στην αρετή, απ’ όσο ήταν προηγουμένως.
Λόγος ΙΔ΄
Περί του πως η διάνοια που καθαρίστηκε από την νοερά προσευχή, την μητέρα των δακρύων, η οποία γίνεται αεννάως στην καρδιά, καταλαβαίνει τους διαφόρους λογισμούς, ποιοί είναι από τον Θεό και ποιοί από τους δαίμονες, και περί πένθους.
Λόγος ΙΕ΄
Περί του πως δοκιμάζει κάποιος μέσω της νοεράς και της κατανυκτικής προσευχής κάθε είδους όραμα και λογισμόν που φαίνεται ότι είναι από τον Θεό, αν είναι αληθώς από τον Θεό η από τους δαίμονες.
Λόγος ΙΣΤ΄
Περί της συντριβής της καρδίας, η οποία μαστιγώνει τους δαίμονες περισσότερο από κάθε δριμύτατη ποινή, κατακαίγοντας σαν φρύγανα όλες τις μηχανορραφίες τους.
Λόγος ΙΖ΄
Περί του ενδύματος της ψυχής και ότι μέσω της νοεράς και καρδιακής προσευχής φυλάττεται καθαρό, άσπιλο και άξιο της Βασιλείας των ουρανών.
Λόγος ΙΗ΄
Περί του ποια είναι τα πνευματικά σημεία που γίνονται στον άξιο και καθαρό ιερέα, από τα οποία λαμβάνει αληθινή πληροφορία ότι είναι χειροτονημένος από την Χάρη του Αγίου Πνεύματος, και ότι είναι δεκτή η Θεία Λειτουργία του ενώπιον της Αγίας Τριάδος.
Λόγος ΙΘ΄
Περί του «Ηγάπησας δικαιοσύνην και εμίσησας ανομίαν, δια τούτο έχρισέ σε ο Θεός, ο Θεός σου, έλαιον αγαλλιάσεως παρά τους μετόχους σου» (Ψλμ. μδ 8). Επίσης ποιοί είναι οι μέτοχοι του Χριστού, οι χριόμενοι με το έλαιο της αγαλλιάσεως, και από ποια πνευματικά σημεία καταλαβαίνει κάποιος με την διάνοιά του ότι χρίεται με το έλαιο της αγαλλιάσεως.
Λόγος Κ΄
Περί του πόση πνευματική χάρη αξιώνεται και ποια ισχύ και δύναμη παίρνει κατά του διαβόλου εκείνος που προσεύχεται νοερώς και αδιαλείπτως στον Χριστό με καθαρή την συνείδησή του, δηλαδή λέγει με την διάνοιά του το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του ζώντος, ελέησόν με» σε κάθε του αναπνοή, φυλάττοντας ταυτοχρόνως και την συνείδησή του καθαρή με την αποχή από κάθε κακό και με την εξάσκηση κάθε άλλης αρετής, κατά το δυνατόν, λέγει δε από τα βάθη της καρδιάς του αυτήν την ευχή μέχρι πόνου, και έπειτα παραιτείται από την καρδιακή βία μέχρι να θεραπευτεί εσωτερικώς το μέρος που πόνεσε, και αφού θεραπευτεί αρχίζει πάλι την καρδιακή ευχή από τα βάθη του, φυλάττοντας αυτόν τοντρόπο προσευχής σ’ όλη του την ζωή.
ΟΡΑΜΑ ΓΛΥΚΥΤΑΤΟ
του συγγραφέα γι’ αυτό το βιβλίο, εάν γράφτηκε με την Χάρη του Θεού
